Dấu hiệu sớm của AHPND (EMS) — Hãy nhìn gan tụy

AHPND (bệnh hoại tử gan tụy cấp tính, còn gọi là hội chứng tôm chết sớm) là một trong những bệnh có sức tàn phá lớn nhất trong nuôi tôm thẻ chân trắng. Nguyên nhân là các dòng vi khuẩn Vibrio sinh độc tố, thường bùng phát 20–30 ngày sau khi thả, và một khi đã khởi phát thì có thể quét sạch cả ao chỉ trong vài ngày. Không có thuốc chữa, nên phát hiện sớm và phòng ngừa là tất cả. ■ Dấu hiệu đầu tiên — giảm bắt mồi Kiểm tra nhá (sàng ăn): lượng thức ăn vốn hết trong khoảng thời gian quen thuộc bắt đầu còn dư. Dấu hiệu này đến trước khi các chỉ số nước thay đổi, và chỉ ao nào kiểm tra nhá hằng ngày mới bắt được. Nếu lượng ăn giảm 20–30% mà không có lý do rõ ràng, hãy vớt tôm lên kiểm tra ngay trong ngày. ■ Kiểm tra trực tiếp gan tụy Cơ quan đích của AHPND là gan tụy — khối màu nâu sẫm ở phần lưng của đầu tôm. Vớt vài con, bóc vỏ và so sánh bằng mắt. Tôm khỏe — nâu đậm hoặc nâu vàng sẫm, đầy đặn, ranh giới rõ ràng. Tôm nghi bệnh — màu nhạt đi rõ rệt (vàng nhạt, gần như trắng), teo nhỏ, ấn vào thấy mềm nhũn. Nặng hơn có thể thấy đốm hoặc vệt đen. ■ Các biểu hiện đi kèm Vỏ mềm, thân trong. Ruột giữa rỗng nên không thấy đường chỉ đen chạy dọc lưng — bằng chứng trực tiếp là tôm không ăn. Tăng trưởng chậm hẳn và kích cỡ không đồng đều. Tôm chết chủ yếu nằm ở đáy ao. ■ Giảm điều kiện phát bệnh là cách phòng duy nhất Thứ nhất, mua giống ở nơi có kiểm dịch. Phần lớn AHPND xâm nhập từ giai đoạn con giống. Hãy yêu cầu và kiểm tra kết quả PCR trước khi thả. Thứ hai, quản lý đáy ao là cốt lõi. Đáy tích tụ chất hữu cơ là môi trường lý tưởng cho Vibrio. Phơi và cải tạo đáy kỹ giữa các vụ. Trong quá trình nuôi, tránh cho ăn dư chính là cách quản lý đáy hiệu quả nhất. Thứ ba, đừng thả quá dày. Mật độ càng cao thì stress và tải lượng hữu cơ càng tăng theo. Thứ tư, bổ sung vi sinh có lợi đều đặn để Vibrio ít chỗ bám trụ. ■ Nghi ngờ thì quyết định cách ly ngay Khi đã xác nhận ở một ao, phải chặn lây lan qua nước và dụng cụ. Dùng dụng cụ riêng cho từng ao và kiểm tra đường thoát nước. Chậm quyết định một ngày là mất luôn các ao lân cận. ■ Ghi chép hằng ngày tạo ra khả năng phát hiện sớm Dấu hiệu đầu tiên của AHPND là giảm lượng ăn. Ghi lượng cho ăn và thức ăn thừa mỗi ngày sẽ biến cảm giác "hôm nay ăn ít hơn" thành con số cụ thể. Shrimp365 quản lý ghi chép cho ăn và tôm chết cùng nhau nên bất thường lộ ra rất nhanh. ※ Đây là hướng dẫn quan sát tại ao, không thay thế chẩn đoán. Khi nghi ngờ hãy làm xét nghiệm PCR tại cơ quan chuyên ngành bệnh thủy sản.