Độ kiềm và độ cứng — Nhìn vào đâu khi pH dao động

pH lên xuống mạnh trong ngày. Đổ men vi sinh bao nhiêu amoniac cũng không hạ. Lột xong vỏ không cứng lại được. Nhìn thì như ba vấn đề khác nhau, nhưng thường cùng chỉ về một chỗ — độ kiềm và độ cứng. ■ Độ kiềm là thứ giữ pH đứng yên Độ kiềm cho biết nước chịu được bao nhiêu khi bị đẩy về phía axit. Đó chính là khả năng đệm. Đủ độ kiềm thì ban ngày tảo quang hợp hay ban đêm hô hấp, pH vẫn không dao động nhiều. Thiếu độ kiềm thì cùng điều kiện ấy pH sẽ lên xuống suốt ngày. Nên khi biên độ rộng ra mà chỉ nhìn pH là sai thứ tự. Hãy đo độ kiềm trước. ■ Ngưỡng — 100 đến 150 mg/L Với tôm thẻ chân trắng, quản lý độ kiềm trong khoảng 100 đến 150 mg/L. Trong khoảng này biên độ pH trong ngày nằm dưới 0,5. Thấp hơn thì pH bắt đầu dao động, và mưa lớn hay thay nước sẽ đẩy nó đi xa hơn. Đo ít nhất tuần một lần. Không cần đo hằng ngày, nhưng giá trị sẽ tụt dần theo vụ nuôi nên phải nắm được xu hướng. ■ Nitrat hóa ăn mất độ kiềm Đây là phần hay bị bỏ sót nhất. Đưa amoniac đi hết đường tới nitrat sẽ tốn độ kiềm — khoảng 7,14 g cho mỗi 1 g amoniac. Nên ao nào tải đạm càng lớn thì độ kiềm tụt càng nhanh. Cuối vụ độ kiềm giảm không phải là hỏng, mà là nitrat hóa đang làm việc. Vấn đề là khi nó cạn. Nitrat hóa chậm lại hoặc dừng hẳn, và khi đó amoniac không hạ nữa. Ở trạng thái ấy đổ bao nhiêu men cũng vô ích. ■ Độ cứng — nguyên liệu tạo vỏ Độ cứng là lượng canxi và magie hòa tan trong nước. Hay bị lẫn với độ kiềm nhưng là hai thứ khác nhau. Độ kiềm chống lại thay đổi pH, còn độ cứng là nguyên liệu tạo vỏ. Mỗi lần lột tôm phải tạo vỏ mới, và lấy nguyên liệu từ nước. Độ cứng thấp thì vỏ không cứng lại được, có con bắt đầu lột mà không lột xong nổi. ■ Canxi và magie — 1 : 3 Tỉ lệ quan trọng hơn lượng tuyệt đối. Magie gấp khoảng ba lần canxi là cấu tạo được ghi nhận là phù hợp với tôm thẻ. Nước biển vốn đã gần tỉ lệ này. Chỗ hay có vấn đề là ao dùng nước ngầm hoặc nuôi độ mặn thấp. Nước đó thường thiếu magie so với canxi, nên tổng độ cứng trông đủ mà tôm vẫn lột kém. Nếu nuôi độ mặn thấp thì đừng chỉ xem tổng độ cứng — hãy đo riêng canxi và magie. ■ Khi nào thì tụt Tụt dần theo vụ nuôi, vì nitrat hóa cứ tiêu độ kiềm. Sau mưa lớn cũng tụt. Nước mưa không có độ kiềm cũng không có độ cứng nên chỉ làm loãng cả hai. Thay nước nhiều cũng vậy, nên hãy kiểm tra nước mới trước đã. ■ Ghi chép quan trọng hơn ngưỡng Ghi độ kiềm mỗi tuần một lần thì sẽ thấy ao mình tụt nhanh chậm ra sao. Biết tốc độ đó thì bổ sung được trước khi cạn. Đo sau khi có sự cố và nắm được xu hướng là hai chuyện hoàn toàn khác. Shrimp365 ghi độ kiềm, pH và amoniac cùng lúc theo từng ao để bạn thấy quan hệ giữa ba thứ đó. Hoàn toàn miễn phí.