Nitrat hóa và men vi sinh — Men không phải là thuốc
108thẻ
Amoniac tăng rồi đổ men vi sinh thì hôm đó chỉ số cũng không hạ. Vi khuẩn nitrat hóa cần 2 đến 4 tuần mới ổn định. Bài này nói quá trình nitrat hóa diễn ra thế nào và khi nào nên đổ men.

Amoniac lên, bạn đổ men vi sinh, hôm sau đo vẫn y nguyên. Không phải sản phẩm dở mà là đổ sai lúc. Men vi sinh không phải thuốc hạ chỉ số của hôm nay. Nó là thứ chuẩn bị để chỉ số đừng lên.
■ Nitrat hóa diễn ra qua hai bước
Tôm bài tiết và thức ăn còn thừa thì sinh ra amoniac. Con đường để amoniac đó biến mất chính là nitrat hóa.
Amoniac thành nitrit trước, rồi nitrit mới thành nitrat. Bước cuối này ít độc hơn hẳn hai bước trước. Nên ao nào quá trình nitrat hóa chạy tốt thì đạm cứ vào mà không tích lại ở dạng nguy hiểm.
■ Mỗi bước một loại vi khuẩn khác nhau
Đây là điểm cốt lõi. Vi khuẩn biến amoniac thành nitrit và vi khuẩn biến nitrit thành nitrat là hai nhóm khác nhau.
Và nhóm thứ hai ổn định muộn hơn. Nên đầu vụ amoniac bắt đầu được xử lý trong khi nitrit không có chỗ đi nên dồn lại một thời gian. Đó chính là lý do vài ngày sau khi amoniac hạ thì nitrit lại lên.
Biết giai đoạn này thì không hoảng. Không biết thì thấy amoniac ổn rồi liền ngừng đo — và tai nạn thứ hai xảy ra ngay khoảng trống đó.
■ Cần 2 đến 4 tuần mới ổn định
Vi khuẩn làm nhiệm vụ nitrat hóa sinh trưởng chậm. Ở ao mới bắt đầu, chúng thường cần 2 đến 4 tuần mới ổn định.
Nên chuyện đổ men hôm nay rồi hạ chỉ số hôm nay là không có. Nếu chỉ số đã lên và tôm đang nguy thì cần biện pháp khác chứ không phải men. Giảm cho ăn, nâng oxy, tính thay nước — những việc đó phải làm trước.
■ Thời điểm đổ là lúc bình thường
Có ba lúc mà men vi sinh thật sự đáng đồng tiền.
Lúc bắt đầu vụ, vì nước chưa có gì nên phải gây dựng.
Ngay sau khi sát trùng, vì đã diệt luôn cả vi khuẩn có ích cùng mầm bệnh. Đó là lúc trống nhất.
Và lúc bình thường. Vụ càng về sau thức ăn và chất thải càng nhiều nên tải đạm tăng lên. Xây năng lực xử lý trước khi tải tăng mới đúng thứ tự.
Đổ sau khi đã có sự cố là muộn. Đổ là để sự cố đừng xảy ra.
■ Không có độ kiềm thì nitrat hóa cũng dừng
Đây là phần hay bị bỏ sót nhất. Nitrat hóa tiêu tốn độ kiềm. Đưa 1 g amoniac đi hết đường tới nitrat thì tốn khoảng 7,14 g độ kiềm.
Nên ao nào tải đạm lớn thì độ kiềm tụt càng nhanh. Độ kiềm cạn thì bản thân quá trình nitrat hóa chậm lại hoặc dừng hẳn. Ở trạng thái đó thì đổ bao nhiêu men cũng vô ích.
Hãy quản độ kiềm quanh mức 100 đến 150 mg/L. Nếu đang dùng men vi sinh thì phải đo độ kiềm kèm theo. Hai thứ này đi chung một gói.
■ Oxy cũng cần
Vi khuẩn làm nitrat hóa có dùng oxy. Chỗ nào oxy không chạm tới đáy thì ở đó nitrat hóa không diễn ra.
Mức 5 mg/L bạn giữ cho tôm cũng chính là mức những vi khuẩn này cần. Nghĩa là chạy quạt vừa là cấp oxy vừa là xử lý đạm. Chỗ nào hữu cơ dày ở đáy thì bên trong oxy không tới, và ở đó xảy ra chuyện khác chứ không phải nitrat hóa.
■ Nói gọn lại
Men vi sinh gần với thiết bị hơn là thuốc cấp cứu. Đặt sẵn và tạo đủ điều kiện thì nó làm việc, không có điều kiện thì đổ bao nhiêu cũng không làm. Độ kiềm và oxy chính là điều kiện đó.
■ Ghi chép quan trọng hơn ngưỡng
Hãy ghi lại đã đổ men lúc nào, khi đó amoniac, nitrit, độ kiềm là bao nhiêu. Qua vài vụ bạn sẽ thấy ao mình cần mấy ngày để nitrat hóa ổn định, và độ kiềm tụt bao nhiêu trong mấy ngày. Biết những con số đó còn quan trọng hơn việc chọn dùng sản phẩm nào.
Shrimp365 ghi amoniac, nitrit và độ kiềm cùng lúc theo từng ao, và báo ngay khi có chỉ số vượt ngưỡng. Hoàn toàn miễn phí.
- #nitrat hóa
- #men vi sinh
- #amoniac
- #nitrit
- #độ kiềm
- #chất lượng nước
- #tôm thẻ chân trắng
- #nuôi tôm









